AFM: ‘Leengedrag starter zorgt voor onverantwoord hoge hypotheek’

2

De AFM maakt zich zorgen over het riskante leengedrag van koopstarters. Hypotheekschulden zijn hoog, studieschulden worden niet altijd opgegeven en een deel van hen stapelt kredieten. Tussen de 20% en 40% van de koopstarters lijkt een hogere hypotheek te hebben dan strikt genomen verantwoord is volgens de wettelijke norm.

Het gaat om bedragen tussen de 50.000 en 70.000 euro, zo blijkt uit een analyse van de financiële gegevens van koopstarters. Omdat hypotheekverstrekkers gemotiveerd van de norm mogen afwijken en er bijvoorbeeld uitzonderingen zijn voor het verduurzamen van de woning, betekent dit niet dat in alle gevallen daadwerkelijk sprake is van overkreditering. De studie roept hier wel vragen over op.

Studieschuld wordt niet altijd opgegeven

Uit de verkenning blijkt dat in 2018 meer dan twee op de vijf koopstarters een studieschuld had. Van deze groep meldde 10% zijn studieschuld vermoedelijk niet aan de hypotheekverstrekker. Dat is wel verplicht.

Recent consumentenonderzoek wijst erop dat dit probleem inmiddels groter is. Vooral voor koopstarters kunnen de gevolgen groot zijn, omdat zij over het algemeen financieel kwetsbaarder zijn. De AFM gaat met hypotheekverstrekkers in gesprek over een betere naleving van de al bestaande verplichting om studieschulden mee te wegen.

Deel koopstarters stapelt kredieten

Bijna één op de vijf had in 2018 naast een hypotheek ook een consumptief krediet. Omdat deze groep ook vaker een hoge hypotheek afsloot, nemen zij extra risico’s. Dit probleem lijkt inmiddels kleiner omdat de leennormen voor consumptief krediet in 2020 en 2021 zijn aangescherpt.

Onderzoek naleving hypothecaire leennormen

De AFM maakte gebruik van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over de jaren 2013-2018. Deze geven geen hard uitsluitsel of er sprake is van overkreditering, maar laten wel zien dat veel koopstarters alles uit de kast halen om een woning te bemachtigen.

De AFM was al een onderzoek gestart naar de naleving van de hypothecaire leennormen door hypotheekverstrekkers. De uitkomsten van deze studie onderstrepen het belang hiervan.

De AFM blijft waarschuwen voor stimuleringsregelingen die koopstarters nog meer financieringsruimte geven. “Dit drijft de huizenprijzen slechts op als het aanbod gelijk blijft. Daarmee wordt de afstand tot de woningmarkt voor koopstarters alleen maar groter en zullen zij zich steeds dieper in de schulden moeten steken”, aldus de toezichthouder.

Consumentenmonitor

De AFM publiceert tevens een nieuwe Consumentenmonitor, met recente onderzoeksresultaten over hypotheekverstrekking.

Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.

Deel dit artikel

Over de auteur

De redactie is verantwoordelijk voor de dagelijkse nieuwsupdates op de website InFinance.nl en nieuwsbrief InFinance Daily.

2 reacties

  1. Harry Beugelink on

    Het is niet het leengedrag van de starters die dit probleem veroorzaakt, maar het wanbeleid van Rutte 1 Rutte 2 en Rutte 3. Wat er voor zorgt dat er te weinig woningen en dus ook betaalbare woningen zijn. Starters hebben geen keus! Bovendien had de politiek ons ooit beloofd dat de studieschuld niet zou meetellen bij het toetsen voor een hypothecaire lening, ook dat blijkt inmiddels een leugentje uit de politiek te zijn geweest. Pas dus die kop van het artikel maar aan in: “Falend woningbouw beleid kabinet dwingt starters te hoge leningen te sluiten”

  2. Woningnood oplossing
    Stop dat woningbouwverenigingen van sociale huurwoning verhuurdersbelasting moeten betalen die zei doorbelasten in de huur. (huurders betalen belasting en kopers krijgen hypotheekrenteaftrek hoe onrechtvaardig kan het zijn). Stop dat huuropbrengsten van verhuur van niet sociale huurwoningen de gehele huur onbelast kunnen ontvangen (een particulier moet airbnb inkomsten wel opgeven op zijn belastingaangifte en wel in box 1 en zodra een belegger verhuurt zijn de huurinkomsten onbelast, hoe krom kan het zijn). Daarom moet er een einde komen aan ieder jaar box 3 vermogen te belasten maar alleen de vermogensgroei (de vruchten) min een vast percentage voor de kosten in box 1, ofwel die box 3 moet afgeschaft worden. Voor kunnen verkrijgen van huurinkomsten, dividenden van beleggingen etc. etc. is beleid en beheer nodig ofwel arbeid, die moeten belast worden net zo als er belasting wordt geheven over arbeid door bijklussen en overwerken. Arbeid is arbeid en dient als het nu gaat om fysieke arbeid of arbeid in de vorm van beleid en handelingen, gewoon belast te worden. (zo moet ook onterechte erfbelasting verdwijnen, evenals schenkbelasting. (waar al belasting over betaald is is nog een keer heffen niet rechtvaardig ofwel ieder jaar een fictief percentage van vermogen belasten zoals nu in box 3 is niet rechtvaardig). Huur moet alleen afhankelijk worden van woz waarde en de onzin van scheefhuurders moet stoppen. Beter is uit te zoek waarom de woningbouwverenigingen, woningen van bijvoorbeeld 60 jaar terug alleen maar aanpassen aan hoogst noodzakelijke zaken en huur vragen van gemiddeld 10,= pm2. Die woningen zijn met de daarvoor ontvangen huur al meer dan 50 x betaald. Blijkbaar kost dat verenigingen apparaat voor beheer en onderhoud van die woningen onmetelijk veel geld die niet ten gunste komt voor het doel waarvoor ze de status organisatie zonder winstoogmerk hebben. Uiteraard stop de hypotheekrenteaftrek voor iedereen (zowieso vanaf 01-01-2031 en van financieringen met een rente minder dan 2 % direct) en maak financiële beslissingen eenvoudiger. De woekerpolis affaire en nog steeds ongelofelijke kosten van de pensioenpartijen tonen aan dat die gehele voorziening riekt naar zelfverrijking van de instanties die zich daar mee bezig houden. Vervolgens moeten gemeentebegrotingen niet sluitend gemaakt worden door woningbouwlocaties alsmaar duurder te maken en verkoop aan (ook particuliere) beleggers die er niet gaan wonen moet onmogelijk worden. Beleggers die dan niet meer in de woningbouw willen investeren argument snijdt totaal geen hout. Ook de vergunning verstrekking moet binnen veel kortere termijn en leges moeten ook niet dienen om gemeente begrotingen sluitend te maken. Airbnb moet gewoon verboden worden voor woningen. En inderdaad vermogensgroei moet box 1 belast zijn. De kosten voor verkrijgen van de vermogenswinst zijn al verrekend bij de belasting over de vruchten uit dat vermogen. Inderdaad geen vruchten maar wel vermogensgroei dan kan een percentage van de vermogensgroei vrijgesteld worden van belasting om de kosten af te dekken. (fictieve bijtelling over bezit kan wel dan kan vaste aftrek voor vermogensgroei ook). Tja als winst belast kan worden dan mogen verliezen afgetrokken worden is ook een wassen neus: als je arbeid verricht maak je ook kosten die mag je toch ook niet aftrekken. Tja en vermogensgroei in een jaar kan ook komen door besparing uit verkregen inkomsten dan is belasten daarvan niet rechtvaardig. Nou er is wel degelijk inkomensafhankelijke aftrek op de vermogensgroei hiervoor te berekenen. Als vermogensgroei wordt aangewend voor consumptie dan wordt daarover al btw betaald. Dat nu huurders ieder jaar box 3 belasting over hun spaarbedrag betalen en kopers niet over de aflossing van hun hypotheek wat een vorm van sparen is, is onterecht en ook daarom moet dit wijzigen. Bezit moet onbelast zijn en vermogensgroei niet! Overwaarde obv oorspronkelijke aanvangsfinanciering is vermogensgroei en dient belast te worden bij verkoop van de woning. Het onderhouden van een woning kost arbeid en arbeid is belast. Tenslotte alleen bouwen waar echt vraag naar is. Er zijn nog veel meer kromheden te veranderen waardoor woningnood om zal slaan naar overschot zodat we vluchtelingen kunnen helpen en niet ten laste van de gezinsinkomensgroep tot 70.000 per jaar.
    Uiteraard willen partijen als VVD (conservatieven), CDA (ook conservatieven) D66 (Liberalen) dat niet
    want ondoorzichtigheid kan je mooi aanwenden voor kiezersbedrog. Nee wat dat betreft is het Amerikaanse belastingstelsel beter evenals het Amerikaanse jury rechtssysteem. Uiteraard zijn daar ook manco’s maar zoals het in NL gaat is gewoonweg erger voor daar waar de maatschappij op draait: de gezinsinkomens tot 70.000 per jaar. Een kabinet van PVV (zonder de aanval op bevolking met een niet westerse migratieachtergrond > het zijn er 50 % geboren in NL ofwel 2e generatie en bijna evenveel turken, marokkanen (173.000 1e generatie en 245.000 2e generatie) surinamers als polenaren en voornamelijk wonend te Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Utrecht en de grotere steden als Almere Lelystad Enschede Groningen etc.) met SP en FVD (Thierry* is wel intelligentste politicus evenals toen Pim Fortuyn) kan een rechts sociaal beleid met respect voor de inkomens beneden 35.000 per jaar en afschaffing van de te vele voordelen voor kapitaalbezitters, een succes worden waarbij invoer van diensten en producten die goedkoper zijn dan de kostprijs te NL belast worden tot deze kostprijs om met die belasting het welzijn van Nederlanders en overige wereldbewoners te vergroten. Ofwel out of the box (3) denken. Welzijn is een groter goed dan welvaart. Als voor invoerbelasting kunnen heffen de grenzen dicht moeten dat is dan maar zo.
    Dat de Nederlanders dan alles in buitenland gaan aanschaffen dat zal voor de grensbewoners zeker zo zijn maar het blijkt dat goederen beneden € 22 uit buitenland ook per 1 juli btw belast kunnen worden zonder problemen. De leveranciers willen blijven leveren en dragen de btw netjes af. En controle op, dat invoerrechten worden betaald op door particulieren over de grens vervoerde goederen is ook best een oplossing voor te bedenken.
    *Het is nog maar de vraag of inenten van gezonde mensen zonder onderliggende ziekten wel de oplossing is voor het covid drama. (Thierry’s gedachte) En opwarming van de aarde tegen gaan moet inderdaad aandacht hebben maar niet ten laste van de gezinsinkomens tot 70.000 en ook niet door kapitaalvernietiging van bestaande gas- en kolen centrales hier terwijl deze elders gebouwd worden of biomassacentrales of overgesubsidieerde windmolens- en zonneparken waarvan inmiddels ook duidelijk is dat de productie onderhoud en eindelevensduur verwerking ervan de opwarming van aarde niet verminderen.