Ondanks het huidige economische herstel van ons land, blijft de toekomst onzeker. De oorzaak van het herstel is de aantrekkende wereldhandel. Maar de wereldeconomie is in een onzekere fase terecht gekomen. Ook houdt de Nederlandse consument de hand nog op de knip, zo schrijven economen van de Rabobank in het vandaag verschenen Economisch Kwartaalbericht. Consumenten zouden meer uitgeven als er duidelijkheid komt over onder meer de uitwerking van de op handen zijnde bezuinigingen. Ook herstel op de arbeidsmarkt kan hieraan bijdragen.
Voor dit jaar verwachten de Rabo-economen in ons land een economische groei van 1,75 procent. Voor 2011 ramen zij een groei van 1 procent. Het herstel vlakt dus nog wat af. In de afgelopen kwartalen heeft ons land al een flink deel ingelopen op de schade die de recessie vorig jaar heeft aangericht. Zowel de productie als de internationale handel zitten in de lift en laatstgenoemde sector bevindt zich weer bijna op het niveau van voor de crisis. In de tweede helft van 2010 en in 2011 zet het herstel zich in een gematigder tempo voort.
De werkloosheid in ons land zal gedurende de rest van dit jaar en in 2011 rond het huidige niveau blijven schommelen. Er lijkt geen duidelijke richting te zitten in de arbeidsmarkt. Enerzijds daalt de werkgelegenheid bij het Rijk, de lokale overheid en in laatcyclische sectoren. Anderzijds zitten sectoren als de industrie en transport en logistiek weer in de lift. Voor dit en volgend jaar verwachten de Rabo-economen dat de werkloosheid uitkomt op 5 procent.
De Amerikaanse groeimotor hapert. Zodra de fiscale stimulansen wegvallen, blijkt dat de kracht van het herstel hier nog volstrekt onvoldoende is. Gezien de zeer ongezonde overheidsfinanciën en de zwakke betalingsbalans van het land is dat niet verbazingwekkend. Het doet dan ook vreemd aan dat de wereld hoopt dat het mondiale groeiherstel hiervandaan gaat komen. Daarvoor zit het land te diep in de schulden, aldus de Rabo-economen. Voor de Amerikaanse economie verwachten zij in 2010 een groei van 2,75 procent. Volgend jaar zal de groei ook hier wat afvlakken en naar verwachting uitkomen op 2 procent.
Dan doet Europa het tot dusver relatief beter. Vooral Duitsland en Nederland profiteren van de aangetrokken wereldhandel. Maar binnen de eurozone is het beeld verdeeld. Tegenover de groeiprestaties van Nederland en Duitsland staan de achterblijvende zuidelijke lidstaten. De versnelling van de economische groei was in het tweede kwartaal hoger dan verwacht. Maar het herstel blijft in hoge mate gedreven door voorraadvorming en de groei van het exportvolume. Beide zullen in de tweede helft van dit jaar minder sterk bijdragen aan de BBP-groei. Voor 2010 en 2011 verwachten de Rabo-economen een Europese groei van 1 procent. In Japan is de economische groei in het tweede kwartaal al bijna tot stilstand gekomen. De krachtige yen belemmert er de export. Ook de Chinese economie lijkt aan vaart te verliezen.
De grote problemen van de Zuid-Europese EU-lidstaten met hun overheidsfinanciën tonen dat de veiligheid van de in het eurogebied uitgegeven obligaties niet langer vanzelfsprekend is. Het gevolg is dat aanhoudende overheidstekorten hard kunnen worden afgestraft door de financiële markten in de vorm van fors hogere rente op staatsobligaties van sommige landen. Obligatiebeleggers lijken zich voorlopig geen zorgen te maken over de toestand van het huishoudboekje van de Nederlandse overheid. Sterker nog, op dit moment wordt Nederland gezien als een 'safe haven', getuige de vlucht van Zuid-Europese naar Noord-Europese staatsobligaties. Ook kredietbeoordelaars zien nog geen enkele aanleiding om de triple-A status van Nederland aan te passen.
Maar het uitblijven van structurele hervormingen en afdoende bezuinigingen in de komende kabinetsperiode zal de houdbaarheid van overheidsfinanciën verder verslechteren omdat de overheidsschuld en daarmee ook de rentelasten toenemen.
Het volledige Economisch Kwartaalbericht van september 2010 is als pdf te downloaden op www.rabobank.com/kennisbank.