Moeilijke of onverwachte vragen kunnen je op een sollicitatiegesprek echt overrompelen. Zelfs de beste prater kan zo wel eens uit de boot te vallen. Daarom geven we je hieronder een stoomcursus van mogelijke vragen en antwoorden die je tijdens een gesprek kan verwachten.
Wat zijn je zwakste punten? Wat vind je niet goed aan jezelf?
Hier past een sluw antwoord. Stel jezelf niet te negatief voor, maar wees wel eerlijk. De kunst is om je negatieve eigenschappen toch positief te laten uitschijnen.
Wel: Ik kan me ergeren aan mensen die zich niet aan afspraken houden, daarom ben ik zelf altijd correct in het nakomen van een afspraak.
Niet: Ik ben vrij ongeduldig van natuur en verdraag niet dat ik door anderen nutteloos mijn tijd verlies.
Wat doen je vader, moeder, broers en zussen? Wat is hun beroep? Welke studies deden ze?
Hoewel deze vraag niets met jezelf te maken heeft, wil men hiermee uitvissen of je in een interessante, stimulerende omgeving leeft. Antwoord dus niet dat ze hier geen zaken mee hebben, maar stel je ook niet te opschepperig op.
· Laat zien dat je in een positieve omgeving woont en leeft, benadruk dat iedereen rondom jou het goed heeft.
· Niet alle ouders hebben hogere studies genoten: zeg in zo'n geval dat ze harde werkers zijn die er volledig achter stonden dat je deze studie volgde en dat ze je daarbij steeds gestimuleerd hebben.
· Indien je de oudste bent, zal men je misschien vragen of sommige dingen voor jou moeilijker waren dan voor jongere broers of zussen. Geef hiervan enkele (onbelangrijke) voorbeelden en zeg dat je hier zelf weinig last van ondervond.
· De jongste of een enig kind zal wel te horen krijgen dat hij/zij waarschijnlijk een verwend kind was. Probeer dit met voorbeelden te nuanceren.
Hoe ga je om met stress? Kan je werken met een deadline?
· Zeg dat zulke situaties je niet onbekend zijn. Probeer met enkele voorbeelden te komen, zoek daarbij eens naar iets anders dan examenstress.
· Benadruk dat je in zo'n situatie eerst even nadenkt en bepaalt wat prioritair is. Op die manier kan je de situatie beter beheersen, maar toch intensief doorwerken. Zo weet je op elk moment precies wat je doet: je bent op tijd voorbereid tegen alle deadlines.
· Stel je gesprekspartner gerust, zeg dat je in zo'n situatie niet verslapt en dat je stress niet haat, maar dat je er beheerst mee kan omspringen.
Waarom zouden we precies jou aannemen?
Speel geen rol, anders val je door de mand. De werkgever vraagt op deze manier indirect naar je sterke punten. Zoek drie eigenschapen die je bij jezelf belangrijk vindt en die relevant zijn voor de baan. Leg uit waarom je door deze eigenschappen binnen het bedrijf past.
Als we jou zouden aanwerven, wie halen we dan in huis?
Hetzelfde als bij de vraag hierboven, het gaat erom dat je je sterke punten kent en deze kan uitleggen. Werkgevers zoeken vaak eerlijke, betrouwbare en werklustige mensen. Wees dat dan ook in het gesprek. Antwoord bijvoorbeeld dan ook dat je eerlijk bent, enthousiast, trouw aan het bedrijf, ordelijk, zelfstandig werkt en een stabiel privé-leven hebt.
Hoeveel zou je willen verdienen?
Dit is een moeilijke en gevoelige vraag. Als je direct een bedrag zegt, kan dit verkeerd overkomen. Wil je dit risico niet lopen, leid je antwoord dan voldoende in. Sommige kandidaten - onder wie velen zonder werkervaring - hebben absoluut geen idee van de geldende loonbarema's. Neem op voorhand eens polshoogte bij enkele afgestudeerde vrienden! Het is handig om een ruime indicatie te geven van wat je zou willen verdienen, zo schik je werkgevers niet meteen af. Als je al werkt, mag je gerust je huidige loon als referentie gebruiken.
Wat indien je minder zou krijgen? Zeg dat je dan graag groeimogelijkheden binnen het wil zie. Het is niet erg om eerst minder te verdienen, het gaat voor het grootste gedeelte toch om de leercurve. Geef echter wel aan dat je hoopt dat mocht alles goed verlopen er op den duur een interessante loonsverhoging mag komen.
Wat is het grootste probleem dat je bent tegengekomen op je vorige werk of studie en hoe heb je dat opgelost?Hier komt het er op aan om kort een probleem te kunnen schetsen en aan te tonen hoe je dat verstandig hebt opgelost. De interviewer wil hier vooral horen dat je zin voor initiatief hebt en creatief kan zijn bij het oplossen van problemen.
Een goede manier om dit uit te leggen is via de STAR-methode:
S = Situatie: wat was de situatie/de context waarbinnen het voorbeeld zich afspeelde.
T = Taak: wat was in deze situatie de taak waarvoor de betrokkene zich had gesteld zegt dat wat over de rolopvatting die de betrokkene zelf had?
A = Actie: wat is er concreet gezegd en gedaan?
R = Resultaat: hoe heeft de ander gereageerd en wat was het eindresultaat?
Ben je nog op andere plaatsen aan het solliciteren?
Maak duidelijk dat dit niet je enige sollicitatie is, maar dat je op verschillende plaatsen 'gevraagd wordt'. Jij bent immers uniek en iemand als jij kan kiezen uit verschillende jobs. Vertel dat je al ergens aan het werken bent of dat je ver in de sollicitatieronden zit bij een groot bedrijf. Daardoor versterk je je positie en heb je meer macht om later te onderhandelen over de voorwaarden of kan je je sollicitatieprocedure versnellen. Als je tamelijk snel wordt uitgenodigd voor een volgende selectieronde, kan je ervan uitgaan dat de interesse in jou groot is. Vertel alleen de sollicitaties die je hebt lopen voor soortgelijke bedrijven, sollicitaties in een geheel andere branche kan je best achterwege laten.
Wat weet je over dit bedrijf?
Om niet door de mand te vallen is het noodzakelijk om op voorhand al enkele belangrijke punten van het bedrijf te weten. Lees je vóór het gesprek goed in, door voldoende informatie over het bedrijf en zijn sector in te winnen. Ieder bedrijf heeft tegenwoordig een website waar je heel veel informatie kan vinden, maar ook op de site van de Kamer van Koophandel kan je veel informatie vinden.
Vertel eens wat over jezelf?
Dit is een klassieker, vaak wordt het gesprek zo begonnen. Vertel niet te lang over je genoten studies. Zeg kort waar je woont en gewoond hebt. Vertel waarin je geïnteresseerd bent en hoe je tot je studiekeuze gekomen bent. Terloops kan je best zeggen dat je al een tijdje in die materie (van het bedrijf) geïnteresseerd bent. Schrik er niet voor terug om je kwaliteiten in de verf te zetten.
Solliciteer je voor een commerciële functie, leg dan sterk de nadruk op je open en sociale instelling, op je talent om met mensen om te gaan en om ze van iets te overtuigen. Ga je voor een boekhoudkundige functie, beklemtoon dan vooral je nauwkeurigheid en je zin voor orde en overzichtelijkheid. Wees bondig, een kort antwoord is hier het beste!
Waar zou je over enkele jaren op professioneel vlak willen staan?
· Behoed je voor ongeduldige ambitie.
· Spreek niet in termen van directeurs en afdelingshoofden, want op die manier zal de interviewer nooit geloven dat jij lang in deze functie wil blijven werken. Wek dus de indruk dat je de functie in kwestie langere tijd wil uitvoeren, maar toon een gezonde ambitie.
· Blijf zo vaag mogelijk in het vermelden van termijnen, omdat je zelf niet weet hoelang zij willen dat je deze functie uitoefent.
Wie is je grootste voorbeeld?
Denk voor het gesprek na over een persoon die je om een of andere reden speciaal bewondert. Zorg dat je duidelijk kan uitleggen wat je zo bijzonder vindt aan deze persoon. Zeg eventueel dat je niet met al zijn ideeën akkoord gaat, maar dat je vooral bepaalde vaardigheden van die persoon wil verwerven. Wat de personeelschef eigenlijk wil, is dat je 'grote voorbeeld' duidelijk over een bepaalde eigenschap beschikt.
Waarom wil je van job veranderen?
Dit is uiteraard enkel van toepassing voor wie al een andere baan heeft. Let op dat je niet de indruk wekt dat je iemand bent die vaak van baan verandert. Rekruteringsverantwoordelijken zullen dit zeker niet appreciëren! Je kan bijvoorbeeld zeggen dat je huidige werkgever je al een tijd promotie beloofd had, maar dat hij nu beweert dat er - hoewel hij je heel bekwaam vindt - op dit ogenblik geen andere functie vacant is. Begin echter niet je huidige werkgever te besmeuren, dit zal uiterst negatief overkomen en de indruk wekken dat je aan je verantwoordelijkheid wil ontsnappen.
Heb je zelf nog vragen?
· Let op dat je hier de boel niet verknalt. Het is best mogelijk dat je pas een heel goede sollicitatieronde achter de rug hebt.
· Vraag niets meer over het loon: dat kan je bespreken als het contract je daadwerkelijk wordt aangeboden. Zulke vragen maken duidelijk dat je vooral aan geld denkt en niet zozeer aan de job.
· Om duidelijk te tonen dat deze job je interesseert, moet je aan het einde minstens één vraag stellen. Bereid er daarom op voorhand enkele voor (zie DE vragen)!
Wat doe je in je vrije tijd?
Pas het antwoord aan, aan de functie die je ambieert. Meestal zal men het appreciëren dat je veel sociale contacten hebt en je vrije tijd actief gebruikt. Indien je ooit actief bent geweest in een jeugd- of studentenbeweging, is dit het moment om het te vermelden. Waar het bij het bedrijf om gaat is het volgende:
· Inzet is belangrijk, men zoekt een bezige bij;
· Overdrijf gerust, maak je imago, maar blijf reëel!
· Verkoop jezelf!
Wat is op dit moment voor jou de ideale baan?
Wees abstract, maar blijft wel in die richting kijken waarin het bedrijf zich bevindt! Het kan best zijn dat je uiteindelijk wordt aangenomen voor een andere functie dan degene waarvoor je solliciteert. De kunst is om vaag te blijven en toch je interesse te tonen voor het bedrijf in kwestie.
Wat is de titel van je eindwerk? Waarom heb je dat onderwerp gekozen?
Weet dat de interviewer je eindwerk niet gelezen heeft. Je kan dus zeggen wat je wil. Blijf toch eerlijk, vertel met de nodige overtuigingskracht over de interessantste stukken van je scriptie. Indien het eindwerk niets te maken heeft met de baan waarvoor je nu solliciteert, probeer dan toch ergens een verband te leggen. Je kan bijvoorbeeld zeggen dat over het onderwerp nog bijna geen onderzoek gedaan was en dat je het een uitdaging vond om zoiets aan te gaan.
Indien je eindwerk wel betrekking heeft op de beoogde functie kan je uiteraard wat meer uitweiden. Zeg het als je een goede beoordeling van je eindwerk hebt gehad!
Wat vinden andere mensen van jou?
Geef jezelf hier niet volledig bloot! Wijs er bijvoorbeeld op dat anderen graag met jou in teamverband werken en dat je dit zelf ook graag doet. Probeer vooral de nadruk te leggen op een paar belangrijke kwaliteiten en ga zeker niet te diep in op eventueel negatieve punten, tenzij je deze kan omvormen tot een positieve eigenschap.
Wat heb je al gedaan waaruit je zin voor initiatief blijkt?
Houdt steeds de baan waarvoor je solliciteert voor ogen! Toon aan dat je jezelf al bepaalde vaardigheden hebt bijgebracht die je ook bij dat werk zou kunnen gebruiken. Ook hierbij kan je de bovengenoemde STAR-methode goed toepassen.